W dzisiejszej, czwartej odsłonie cyklu omówimy m.in. powojenną sytuację krośnieńskiego przemysłu oraz inne ciekawe wydarzenia z bogatej historii miasta.
Krośnianie szybko usunęli wojenne zniszczenia. W okresie Polski Ludowej zbudowano tu nowoczesny przemysł, stworzono bazę oświatową i placówki służby zdrowia, wzniesiono nowe osiedla mieszkaniowe, zlikwidowano zaniedbania w gospodarce komunalnej. Po wojnie rozbudowano lub wybudowano wiele zakładów przemysłowych. Do największych zaliczono: Krośnieńskie Huty Szkła – największy kombinat szklarski w kraju, jeden z największych w Europie, którego wyroby odznaczały się najwyższą jakością, maestrią i wysokimi walorami artystycznymi, toteż znajdowały odbiorców daleko poza granicami kraju; Fabryka Amortyzatorów „Polmo” – produkująca amortyzatory do większości pojazdów samochodowych i urządzeń wytwarzanych w Polsce i państwach RWPG oraz Fabryka Obuwia Sportowego „Polsport” – producent butów narciarskich, hokejowych i do jazdy figurowej, a także wielu rodzajów obuwia młodzieżowego i turystycznego, które skutecznie konkurowały z wyrobami uznanych firm zagranicznych. Piękne tradycje krośnieńskiego lniarstwa kontynuowały Zakłady Przemysłu Lniarskiego im. Ludwika Waryńskiego „Krosnolen”, dostarczające wyrobów na rynek krajowy i na eksport. Z innych zakładów przemysłowych na wyróżnienie zasługują: Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego, Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego, Zakładu Naprawcze Lotnictwa, Krośnieńskie Fabryki Mebli oraz Zakład Urządzeń Naftowych i Gazowniczych.
W Krośnie sieć szkolnictwa była urozmaicona. Bogatymi tradycjami szczycił się Zespół Szkół Ministerstwa Górnictwa, kształcący kadry dla przemysłu naftowego i gazowniczego. Ponadto Krosno posiadało szereg placówek szkolnych, w większości istniejących do dziś.
Miasto odgrywało istotna rolę w życiu kulturalnym regionu. Prawdziwa Perłą podkarpackiego grodu jest zabytkowy zespół staromiejski. Ze względu na wybitne walory historyczne, artystyczne i architektoniczne został on wpisany do rejestru miast polskich, objętych specjalna ochroną. Ówczesny Wojewódzki Dom Kultury był ośrodkiem działalności kulturalnej, a krośnieńscy twórcy skupieni byli wokół Biura Wystaw Artystycznych. Na podkreślenie zasługuje też praca Zakładowego Domu Kultury Krośnieńskich Hut Szkła, przy którym folklor muzyczny ziemi krośnieńskiej propagowała słynna kapela „Stachy”.
Wśród wielu zabytków, ściśle związanych z historią miasta, wyróżnia się kościół Farny z wieżą dzwonnicy, dominującą nad starówką. Wzniesiono go w drugiej połowie XV w. W czasie prac budowlanych wykorzystano fragmenty umocnień z 1367 r. oraz resztki murów starszego kościoła, zbudowanego w 1365 r. , a zniszczonego pożarem. Kościół wielokrotnie był przebudowywany i powiększany. W latach 1640-1646, po pożarze, przekształcono niemal całkowicie nawę główną, kaplice boczne i zakrystię, a także dobudowano dwie duże kruchty. Między 1756-1761 rokiem przeprowadzony został gruntowny remont kościoła. Do uzupełnienia i wymiany zniszczonych elementów użyto kamienia ze zrujnowanych murów obronnych. W rezultacie tych prac kościół stracił jednolity wyraz architektoniczny. Obok elementów gotyckich i renesansowych, są w nim także fragmenty barokowe, a nawet secesyjne.
Z zabytków gotyckich zachował się m. in. obraz z podobizną św. Kazimierza – królewicza polskiego – pochodzący z 1520 r. W stylu wczesnobarokowym utrzymane są ołtarze, dekoracja malarska nawy, znaczna część sprzętów i detali architektury. Barokowa jest dzwonnica, wzniesiona w latach 1637-1651, przykryta baniastym hełmem. W jej wnętrzu znajdują się trzy dzwony ufundowane w 1639 r. przez Wojciecha Porcjusza. Największy z nich – Urban, waży 2,5 tony. Do dzwonnicy przylega plebania, również zabytkowa, pochodząca z lat 1634-1635, przebudowana do tego stopnia, że utraciła wszelkie stylowe cechy.
reklama
Foto: sm
